نزاعى نزد من طرح مىشود ، و شايد بعضى در اقامه دليل از ديگرى نيرومندتر باشد و من به مقتضاى ظاهر دليلش به سود او قضاوت مىكنم اما بدانيد چنان كه من حق كسى را ( بر حسب ظاهر ) براى ديگرى قضاوت كنم ( و در واقع مال او نباشد فكر نكنيد چون پيامبر ص به نفع او حكومت كرده ، براى او حلال است ) آن قطعه اى از آتش است ، اگر آتش را مىخواهد ، آن را بپذيرد ، و گرنه آن را رها سازد « ( 1 ) نكته : رشوه خوارى بلاى بزرگ جامعه‌ها ! يكى از بلاهاى بزرگى كه از قديمترين زمانها دامنگير بشر شده و امروز با شدت بيشتر ادامه دارد ، بلاى رشوه خوارى است كه يكى از بزرگترين موانع اجراى عدالت اجتماعى بوده و هست و سبب مىشود قوانين كه قاعدتا بايد حافظ منافع طبقات ضعيف باشد به سود مظالم طبقات نيرومند كه بايد قانون آنها را محدود كند به كار بيفتد . زيرا زورمندان و اقويا ، همواره قادرند كه با نيروى خود ، از منافع خويش دفاع كنند ، و اين ضعفا هستند كه بايد منافع و حقوق آنها در پناه قانون حفظ شود ، بديهى است اگر باب رشوه گشوده شود قوانين درست نتيجه معكوس خواهد داد ، زيرا اقويا هستند كه قدرت بر پرداختن رشوه دارند و در نتيجه قوانين بازيچه تازه اى در دست آنها براى ادامه ظلم و ستم و تجاوز به حقوق ضعفا خواهد شد . به همين دليل در هر اجتماعى ، رشوه نفوذ كند ، شيرازه زندگى آنها از هم مىپاشد و ظلم و فساد و بىعدالتى و تبعيض در همه سازمانهاى آنها نفوذ مىكند و از قانون عدالت جز نامى باقى نخواهد ماند لذا در اسلام مساله رشوه خوارى با

--> ( 1 ) تفسير فى ظلال القرآن جلد اول صفحه 252 .